محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
467
آثار عجم ( فارسى )
فصل [ 1 ] شخص انگريزى كه « بلكمن » ( 1 ) نام دارد - و فقير ، خطوط پهلوى را از وى اخذ نمودم و سابقا نامى از او در اين كتاب برده شد - مذكور داشت كه در مجلس دوم كه بيانش گذشت و نقشهاش كشيده آمد - خطوطى بوده كه حالا ، تمام محو گرديده ؛ ولى در قديم ، بعض از كلماتش باقى بوده و ترجمهء آن باقى مانده كه ضبط در كتب « 1 » انگريزى است ، اين است : « اورمزدپرست شاپور شاهنشاه ، انتهى » . چون بالاى سر مجلس مذكور ، بر فراز كوه قلعهاى است از آثار قديمه ، صواب چنان است كه در اينجا ، بيانى از آن بنمائيم ؛ آنگاه به تفصيل مجالس دست چپ بپردازيم : قلعهء شاپور « 2 » : بالاى كوهى است كه در دامنهء آن ، دو مجلس صورت مذكورهء مرقومه واقع شده و آن قلعه ، منهدم و خراب است ؛ تمام از گچ و سنگ بوده ، عجيب بنايى است ؛ غريب بنيانى : عماراتى تو بر تو ، ايوانها و سراهاى شاهانه ساخته بودهاند و سنگهاى عظيمه از آن بنا و سرا ، بر زمين افتاده ؛ عماراتش ، در وضع و طرز ، قريب است به قلعههاى ديگر كه بر بالاى كوههاى فارس است ، مثل قلعهء دختر در فيروزآباد و غيره - كه ذكر آن را نموديم و گذشت - امّا قلعهء شاپور از حيث محل ، چنان واقع شده كه اطراف كوه آن را ، همه آب گرفته و راه عبور در آنجا مسدود بوده ، مگر يك طرف از كوه كه راهى داشته كه بالا مىرفتهاند و در آن طريق هم ، چند جا سنگرها ساخته كه از يورش لشكر
--> ( 1 ) . كتب ، مراد تواريخ آنهاست . ( 2 ) . قلعهء شاپور را اهالى آنجا ، قلعهء دختر مىنامند ؛ مثل بعض قلعههاى ديگر كه فراز كوههاى فارس است كه مذكور شد .